Większość naszych Czytelników przychodzi po jedno: dobrego single malta w sensownej cenie. Dlatego to zestawienie liczymy koszykiem, w którym słodowa whisky gra pierwsze skrzypce, a bourbon i likiery są tylko tłem. Pytanie brzmi: gdzie statystycznie opłaca się kupować? — a odpowiedź dotyczy konkretnie miłośnika single maltów.
Sklep z najniższą ceną „na wszystko" nie istnieje — jeden wygrywa na torfowych Islay, inny na bourbonach, a jeszcze inny po prostu trzyma szeroką ofertę w równych, przyzwoitych cenach. Liczy się statystyka, nie pojedyncza okazja.
Skład koszyka — 70 single maltów w czterech pasmach cenowych
Wzięliśmy 100 butelek (700 ml, opublikowane, z aktywną ceną „na stanie"), celowo ważonych pod single malty: 70 single maltów + 10 blended scotch + 10 likierów whisky + 10 bourbonów (i amerykańskiej żytniej/Tennessee). Blendy, likiery i bourbony to tło — realny koszyk fana single malta rzadko jest „czysty".
Kluczowa zmiana metodologii: 70 single maltów rozkładamy po pasmach cenowych, zamiast brać po prostu „top-70 po popularności". Sam ranking popularności zdominowałyby tanie klasyki, a półka premium w ogóle by się nie liczyła — a to właśnie na drogich butelkach różnice cen między sklepami są największe. Dlatego koszyk single maltów to:
| Pasmo cenowe (najniższa cena butelki) | Ile single maltów |
|---|---|
| do 300 zł | 30 |
| 300–600 zł | 20 |
| 600–1000 zł | 10 |
| 1000–2000 zł | 10 |
W każdym paśmie bierzemy te single malty, które są w nim najpopularniejsze — czyli mają ofertę w największej liczbie sklepów. Pasmo wyznacza najniższa aktywna cena butelki (ile najmniej realnie za nią zapłacisz). Dzięki temu koszyk obejmuje i codzienne „dwunastki", i kolekcjonerską półkę — a sklep wyspecjalizowany wyłącznie w tanich blendach nie „wygrywa" rankingu, który dotyczy słodowej whisky w całym jej przekroju cenowym.
Jak liczymy punkty? Metodologia
Dla każdej ze 100 butelek znajdujemy najniższą cenę w Polsce i przyznajemy sklepom punkty za tę konkretną whisky:
| Pozycja sklepu na danej whisky | Punkty |
|---|---|
| Najniższa cena w Polsce | 10 pkt |
| Najlepsze ceny (pasmo I) | 7 pkt |
| Trochę drożej (pasmo II) | 4 pkt |
| Jeszcze w grze (pasmo III) | 2 pkt |
| Powyżej progu opłacalności | 0 pkt |
Progi pasm zależą od poziomu ceny (przy droższych butelkach te same procenty to większe kwoty, więc zaciskamy widełki):
| Cena bazowa (najniższa) | 7 pkt — do | 4 pkt — do | 2 pkt — do |
|---|---|---|---|
| poniżej 200 zł | +5% | +10% | +15% |
| 200–500 zł | +4% | +8% | +12% |
| powyżej 500 zł | +3% | +6% | +9% |
Na koniec dokładamy bonus za efektywność cenową — średnią punktów na jedną oferowaną butelkę (punkty ÷ liczba butelek z koszyka, które sklep w ogóle ma). Bonus dostaje TOP-5 sklepów, ale tylko spośród tych, które mają co najmniej 25 ze 100 butelek — żeby mały sklep z trzema trafionymi cenami nie wygrał loterii. Bonusy: 100 / 90 / 80 / 70 / 60 pkt.
